काठमाडौं । नेपालको राजधानी काठमाडौँबाट ४० किलोमिटर टाढा, पाँचखाल प्रहरी चौकीबाट केवल ३ किलोमिटर टाढा र सैन्य शिविरसँग जोडिएको गाउँ हो, होक्से । यद्यपि, यहाँका १०० भन्दा बढी युवाहरूको मिर्गौला भारतमा बेचिएको हुनाले यसलाई नेपालभर ‘मिर्गौला गाउँ’ भनेर चिनिन्छ।
अचम्मको कुरा, नेपाली प्रहरीले र्याकेटका मुख्य नाइकेहरूलाई जेल हालेको छ, तर यो धन्दा रोकिनुको सट्टा, यो सिन्धुपाल्चोक, काभ्रे, सिन्धुली, स्याङ्जा र काठमाडौँ जिल्लाहरूमा फैलिएको छ। अब, भारतीय तस्करहरूले यसलाई सञ्चालन गरिरहेका छन्। तिनीहरूले आफ्ना एजेन्टहरू मार्फत यहाँ सिधै पीडितहरूलाई फेला पार्छन् र नयाँ दिल्ली, हैदराबाद, चेन्नई र कोलकाता ल्याउँछन्, जहाँ तिनीहरूले आफ्नो मिर्गौला ४ देखि ५ लाख रुपैयाँमा बेच्छन्।
भारतको एक पत्रिका (भास्कार)ले रिपोर्ट छापेको छ कि उनीहरुको एक टोलीले नेपालका यी जिल्लाहरूको भ्रमण गर्यो र लगभग २० पीडितहरूसँग कुरा गर्यो। काठमाडौं अदालतमा दायर गरिएको पहिलो आरोपपत्रको जाँच गर्दा, अन्तर्राष्ट्रिय मिर्गौला र्याकेटको नयाँ दिल्लीसँगको सम्बन्ध खुलासा भयो। यस मुद्दाको अनुसन्धान गर्ने नेपालको मानव बेचबिखन रोकथाम ब्यूरोका प्रमुख एसएसपी कृष्णप्रसाद पञ्जेनी भन्छन् कि हरेक वर्ष २०० जना नेपालीलाई मिर्गौलाको लागि भारतमा तस्करी गरिन्छ।
नेपालमा मिर्गौला बेचबिखन एक अपराध हो। त्यसैले, मिर्गौला बेचबिखनकर्ता र पीडितहरूको बारेमा जानकारी उपलब्ध थिएन। यद्यपि, अगस्ट ५, २०२५ मा, एक स्थानीय ब्लगरले सिन्धुली जिल्लाका एक पीडितको बारेमा एउटा कथा प्रकाशित गरे, जसमा पीडितले उनलाई कसरी दिल्ली लगियो र उनको मिर्गौला निकालियो भनेर वर्णन गरे।
यो मुद्दा पछि, हामीले इन्स्पेक्टर रुद्र भट्टको नेतृत्वमा भारतमा एक टोली पठायौं। तीन महिना भित्र, हामीले र्याकेटको पर्दाफास गर्यौं र दुई नेपाली तस्करहरू, मास्टरमाइन्ड श्याम भण्डारी र सुजन गिरी सहित ६ जनालाई पक्राउ गर्यौं। तिनीहरूले धेरै स्तब्ध पार्ने बयान दिए।
जब भास्करले मिर्गौला बेचबिखनकर्ता रुम्मन सँग कुरा गरे, उनले हामीलाई भने कि दिल्लीमा एक दाता फेला पर्नेछ। सबै कुरा २५ देखि ३० दिनमा गरिनेछ। कुल लागत ४० लाख रुपैयाँ हुनेछ। सबै काम कानुनी हुनेछ। चिन्ता लिनु पर्दैन। हाम्रो दायरा भित्र दिल्ली–एनसीआरमा दुई वा तीन अस्पतालहरू छन्। कोलकातामा काम ढिलो हुन्छ। तपाईं पैसाको व्यवस्था गर्नुहोस्, हामी बाँकी हेर्नेछौं।’
पहिले, रेकी, कामको बहाना, त्यसपछि ६ महिना पछि फर्कनुहोस्– श्याम र सुजनले पहिले गाउँको रेकी गर्थे र २५ देखि ४० वर्ष उमेरका परिवारबाट अलग भएका मानिसहरूलाई निशाना बनाउथे। त्यसपछि, भारतका होटलहरूमा काम लगाइदिने बहानामा, उनीहरूलाई नयाँ दिल्ली, बेंगलुरु, चेन्नई, कोलकाता र हैदराबाद उडाएर लैजान्थे। यहाँ, नेपाली तस्करले उनीहरूलाई सम्हाल्थे र मिर्गौला निकालेको ६ महिना भित्र नेपाल फिर्ता पठाउँथे।
काठमाडौंमा नयाँ दिल्ली–कोलकाता अस्पतालहरूको नाम आरोपपत्र
यस मुद्दामा आरोपपत्र गत वर्ष डिसेम्बरमा दायर गरिएको थियो। निरीक्षक रुद्र भट्टका अनुसार, ३८ वर्षीय भण्डारी सिन्धुपाल्चोक जिल्लाका हुन्। भण्डारी र गिरीले भने कि उनीहरू दिल्लीमा बस्ने रुम्मन कासिम, अरविन्द बंगाली र आनन्द यादवसँग सम्पर्कमा थिए। यी तीन जना व्यक्तिले अहिले भारत, नेपाल र बंगलादेशबाट अन्तर्राष्ट्रिय र्याकेट सञ्चालन गर्छन्। बंगालका बासिन्दा रुम्मन अहिले भारतमा मुख्य किंगपिन हुन्।
श्यामले २०२३ मा नोएडाको यथार्थ अस्पतालमा रुम्मन र आनन्दलाई भेटेका थिए, जहाँ रुम्मन काम गर्छन्। यथार्थ बाहेक, कोलकाताका दुई अस्पतालहरू, क्वाड्रा मेडिकल सर्भिसेज प्राइभेट लिमिटेड र रवीन्द्रनाथ टैगोर इन्टरनेशनल इन्स्टिच्युटको नाम आरोपपत्रमा उल्लेख छ। सबै परीक्षणहरू दिल्लीको तिलक नगरमा रहेको प्रयोगशालामा गरिन्छ।
श्यामले लाजपत नगरमा इज्ञड, इठ, र न्ठ घर भाडामा लिएका थिए। उनी आफैं दिल्लीको पहाडगंजमा रहेको ऋषि गेस्ट हाउसमा बस्थे। उनले अपरेशन अघि र पछि पीडितहरूलाई छुट्टाछुट्टै स्थानमा राखेका थिए। नेपाल प्रहरीका अनुसार, छ जना नेपाली तस्करहरूमध्ये पाँच जनाको मिर्गौला पनि यस्तै तरिकाले निकालिएको थियो। यस घटनाका सबै पीडित दलित हुन्। अहिलेसम्म सुजन गिरीले २५ जना नेपाली नागरिकलाई आफ्नो मिर्गौला बेच्न भारत ल्याएका छन्, जसमध्ये १६ जना बेचिएका छन्।
जसलाई उनीहरुले मृगौला बेच्छन्– उनीहरुबाट ३० देखि ४० लाख लिने गरेका छन् । रेकी गर्नेलाई ५–७ हजार, सीमा कटाएर दिल्ली पु¥याउनेलाई १ देखि १ लाख ५० हजारसम्म दिने गरेका छन् । ६ महिनासम्म राख्नलाई २लाख रुपैयाँ दिने गरेका छन् भने मिर्गौला बेच्नेलाई ५ देखि ७ लाख रुपैयाँ दिने गरेका छन् । बाँकी करिब २५ लाख भने तस्करहरुले राख्ने गरेको रिपोर्ट भारतीय मिडियाले प्रकाशित गरेको छ । भारतीय मिडियाले दावी गरे अनुसार हरेक वर्ष २०० नेपालीले आफ्नो जीविका चलाउनका लागि भारतमा किड्नी बेच्ने गरेका छन् ।
